Nếu như những năm 90, ai đã từng xem vở chèo “Thầy đồ và tên tướng cướp” do Đoàn Chèo Quảng Ninh diễn thì hẳn sẽ không quên nhân vật Hai Đức. Một nhân vật phản diện bặm trợn là vậy, nhưng lại được một nghệ sĩ rất hiền lành thủ vai, mà lại là vai diễn đầu tiên trong cuộc đời làm nghệ thuật của anh... Đó là NSƯT Phạm Thanh Bình, diễn viên Đoàn Chèo Quảng Ninh.

Gần hai mươi năm làm diễn viên sân khấu chèo, gặp anh trong ngày anh nhận danh hiệu NSƯT mới đây, tôi thấy anh vẫn không giấu được niềm xúc động. Anh bồi hồi nhớ lại buổi đầu tiên được tuyển chọn làm diễn viên. Cái ngày mà cậu bé của vùng quê Đông Triều đang làm ở cơ sở chế biến bánh kẹo, nghe tin có đoàn văn công của tỉnh về xã biểu diễn và tuyển người, đã nói dối là ốm để nghỉ việc một mình đạp xe đến nơi đoàn tạm trú. Thường ngày nhút nhát như con gái, vậy mà tự dưng đứng trước lãnh đạo đoàn văn công, cậu lại mạnh dạn xin được thi tuyển làm diễn viên. Hồi ấy, nghệ sĩ Lê Ngọc Am, Đoàn trưởng đoàn Cải Lương, thấy vậy bảo cậu hát một đoạn cải lương. Thanh Bình hồn nhiên hát một bài hát nhạc vàng... “- Làm sai đề bài” nhưng bù lại, có chất giọng tốt, nên anh vẫn được lãnh đạo Đoàn Cải Lương tuyển về đoàn từ ngày ấy...

Cái thuở ban đầu lập nghiệp của nghệ sĩ Thanh Bình không giống ai: Học sơ cấp kịch nói, thi trúng tuyển vào đoàn Cải Lương, nhưng khi đi làm lại làm ở đoàn Chèo! Tréo ngoe vậy nhưng với lòng say mê nghề nghiệp, tự tu dưỡng rèn luyện, cùng với sự dạy bảo tận tình của lớp đàn anh, đàn chị, anh dần vươn lên, khẳng định được mình. Đó là vào năm 1991, trong vai Nguyên (vở chèo “Nỗi đau tình mẹ”) tại hội diễn khu vực các tỉnh phía Bắc vùng Duyên hải, anh đã đạt giải A. Niềm vui ấy khích lệ anh trong nghề nghiệp. Một điều đáng nói là Thanh Bình tham gia vào nhiều vai diễn khác nhau, phản diện, chính diện, vai hề... và đều rất đạt. Nhưng mọi người cho rằng anh thành công nhất là khi đóng vai hề. Thanh Bình tâm sự: “Dù là vai chính hay phụ, đều đề cập đến thân phận con người. Mà đã là con người thì không có sự dễ dãi, bằng lòng... Vai nào mình cũng cố gắng diễn tốt nhất, hoà mình vào nhân vật, tâm lý nhân vật. Hơn nữa mình phải biết mình là ai, nhất là khi trên sân khấu”. Không chỉ có vậy, Thanh Bình còn biết khai thác nét truyền thống nghệ thuật chèo, đồng thời khéo léo kết hợp với tính hiện đại mà vẫn không khập khiễng trong tính cách nhân vật. Trong cuộc sống hằng ngày, anh rất chịu khó để mắt quan sát những cử chỉ, hành động của mọi người xung quanh. Anh bảo nó rất có ích khi thể hiện nhân vật trên sàn diễn...

Gần hai mươi năm làm diễn viên đoàn Chèo Quảng Ninh, giờ đang ở cái tuổi sung sức, tài năng đang độ chín, Thanh Bình đang thoả sức đam mê, thăng hoa trong nghệ thuật. Vì theo anh, được tham gia biểu diễn trên sân khấu là niềm vui, niềm hạnh phúc vô bờ bến.

Lê Anh